Ki-pún siat-sióng ê chóng chéng-lí

Í-hā ê kái-piàn, sī chú-iàu í liân-siá ê lí-siōng lâi siat-sióng khah ū pì-iāu ê kái-piàn. Chīn-liōng mài ke tan-sûn ūi tio̍h "hó-khòaⁿ" iā sī bô bêng-khak lí-iû ê mi̍h-kiāⁿ.

Chit phiⁿ bûn-chiong ē it-ti̍t khǹg tī siāng téng-bīn, tāi-piáu í-kēng khah khak-tēng ê siūⁿ-hoat.

POJ	Kái-piàn	Kí-lē	Ké-soeh
[]-[]	[][]	tāi-piáu -> tāipiáu	chhú-siau liân-jī-hō
ch	cs	cháu -> csáu
chh	csh	chhiong -> cshiong	chiong tâi-lô ê "t" oāⁿ tńg "c", piah-bián liân-siá ê sî chiap tùi āu-piah ê im-chat--khì
--	'	cháu--kòe-lâi -> csáu 'kòelâi	"--" sī khin-siaⁿ
o͘	ol	bé-lō͘ -> bélōl	(he̍k-chiá pó-liû hô͘-lô͘-tiám, iā sī chiàu tâi-lô ê "oo")
ⁿ	gn	kiâⁿ -> kiâgn	piah-bián tâi-lô "nn" tī liân-siá ê sî kap āu-piah im-chat sio-khan ê būn-tê; iā sī chiàu goân pē-ōe-jī, m̄-koh chiong "ⁿ" tek-sû-hòa, piàn chò sin-ê kap "ⁿ" beh-kâng ê hû-hō (m̄-sī kaⁿ-taⁿ "n".)
[]-i	[]yi	i-īⁿ -> iyign	piah-bián chhut-hiān -ii-

y-

• Tong chhut-hiān i-i ê sî, kái iyi.

Mississippi Hô

Chhì-giām:

1. chí ū piau su-iàu khu-pia̍t im-chat ê liân-jī-hō
2. ch -> cs
3. o͘ -> ol
4. -- -> ' 

Mississippi Hô sī Pak Bícsiu ê tōa hôcshoan, csúihē hoān-ûi sī kui csiu siāng tōa. Sió pōlhūn chi-liû tùi Canada lâu 'lâi.

Kengtōl

Kengtōl

sólcsāi 

csĭttiâu 

sūn 

tēkiû 

piáubīn 

lâmpak

hiòng 

soàgn

Pakkĕk

lēnggoā 

Engkok 

thianbûntâi

Some new thoughts

ch -> cs
chh -> csh

o͘ -> ol
o -> or

Cshân'egn

cshân'egn

khunthiông

ba̍kcsiu

bángthâng

phang

cshut'hiān.

tōngbu̍t

hunlūiha̍k

Èngyōng 38

Thiusiōng sī kengkòe kuilăp tùi sūbŭt goâncéng lōeyông tiong sa csut tansûn kàiliām lâi piáutat. Pílūn tī qohăk tiong, cĭt thò sòlhăkhoà ê lílūn tiŏh sī tùi kenggiām sūsĭt ê thiusiōng.

Èngyōng 37

(tùi ból bûnciong csau e) Lēnggoā cĭt qoán thámthó sī ciong ciautiám kēngka titciap lâi cĭptiong tī kûnthé tiong ê jîncè koanhē ê sèngcit téngbīn.

Èngyōng 36

Olkiôpâi (黑橋牌) sī Tâiwân ê sĭtphín kongsi, zóngpōl tī Tâilâm. In tī 1957 nî csònggiăp, siāng zá ê tiàmbīn sī tī Tâilâm Sakariba khuigiăp.

Èngyōng 35

Tĭtkèng sī sòlhăk siōng yîgnhêng ê sèngcĭt ci it, sī thongkoè yîgnsim, pengcsiá nn̄g toantiám ciap yîgnciu ê tĭtsoàgn soàgntoāgn.

Èngyōng 34

Kimkoân (plutocracy) sī cĭt qoán koânlĕk hêngsek, i thongkoè zâihù hĕkciá kimcîgn lâi kiànlĭp pēngcsiá yîcsî cèngkoân ê hăphoatsèng.

Kiàngī: k/q

khi -> khi

khe -> khe

kha -> qa

kho -> qo

khu -> qu

Èngyōng 33

Céng ê Qígoân (On the Origin of Species) sī 1859 nî csutpán ê Enggí tìzok, zokciá sī Charles Darwin; ce sī i tùi sengbŭt cìnhoà ê koancsăt kiam tùi cìnhoà ê zūjiân soántĕk kicè ê thólūn.

Goâncéng têbŏk:

On the Origin of Species by Means of Natural Selection, or the Preservation of Favoured Races in the Struggle for Life

Ciŏh Zūjiân Soántĕk ê Tōlí, yăh Sègnmiā tī Sengzûn Thiáuciàn tiong siū Thánhōl Zŏklūi ê Zûnwoăh ê Céng ê Qígoân

Èngyōng 32

Siagnyim sī lâng kap kîtha tōngbŭt ê cĭt qoán kámkak. I ê púncit sī mĭhkiāgn: pauhâm kòlthé, yĕkthé kap qìthé ê cìntōng sól zolsêng ê pho.

Èngyōng 31

Valencia Ôngkok (Valenciagí: Regne de València) ūi tī kólzá ê Iberia Poàntó tangpōl háihoāgn, tāiyok kinájĭt ê Valencia tēqu, sī Aragón Ôngkoan (Aragóngí: Corona d'Aragón, cí Aragón kokông ê sèlĕk hoānwî) ê cĭt hūn. Citê ôngkok tī 1238 nî sênglĭp; tī 1707 nî kiatsok.

Èngyōng 30

• Jiăttāi pōhong Washi tī Huilĭppin yínqí toāzúi, zōsêng siōngbô 436 lâng síbông.
• Kengkoè 18 nî ê kausiap, Rōlsea cèngsek kajĭp Sèkài Bōlyĕk Zolcit.
• Pílīsî kiatsok tùi 2010 nî 4 goĕh khaisí ê qànsiú cènghú sîkî, zolsêng Elio Di Rupo csoathâu ê sin loēkoh.
• Sepangâ ê Jînbîn Tóng tī kokhoē soánkí tiong sènglī, thèoāgn Siāhoē Kanglâng Tóng, ciâgn zò sin ê tosòl cèngtóng.

Èngyōng 29

Kòjînzúgī sī cĭt qoán susióng kiam kètăt théhē, i sól siatsióng ê tiongsim sī kòjîn. Kap kòjînzúgī siongtūi ê lílūn théhē sī cĭpthézúgī. Kòjînzúgī tī cèngtī tiathăk, siāhoē kiam kengcè susióng, hĕkciá gēsŭt csòngzok tiong lóng ū siū sukhó súyōng.
(courier)

Èngyōng 28

Kètăt zūyû (Tekgí: Wertfreiheit), hĕkciá kóng lûnlí tionglĭp (Enggí: ethical neutrality), sī kóng tī qohăk tiathăk siōng ētàng biántû kètăt phoàgntoān. Ce sī Max Weber tī thólūn honghoatlūn sî pat thàmthó ê būntê.


(verdana)

Èngyōng 27

Hàngí hēthóng ê Kitokkàu sól kóng ê "siōngtè" kap "thianzú", sī qahzá thoân jĭp Tiongkok sî cioh zāitē kàiliām sól hō ê miâ. "Siōngtè" zúyàu sī koh Sinkàu kàuhoē teh ēng; nā tī Thianzúkàu, thoânthóng sī kiò "thianzú". Zóngsī, tī Sinkàu mā ū cĭt koá phàipiat zútiūgn ēng "sîn" (神) cit jī lâi tāipiáu Kitok-kàu ê sîn. Inūi ane, Sinkàu ê Hàngí Sèngkeng ū hun "Sîn pán" (神版) kap "Siōngtè pán" (上帝版). Lēnggoā, tī kàuhoē yígoā, "siōngtè" citê hōmiâ tī siāhoē tāiciòng ci kan mā cin liûhêng.

kiàngī: "w" ê súyōng

só͘-ū -> sólu -> sólwu